Ołtarz główny to centralny element wyposażenia kościoła, usytuowany w prezbiterium. Składa się z mensy (stołu ofiarnego), nastawy ołtarzowej (retabulum) i predelli (podstawy). Mensa ma płytę ołtarzową z relikwiami. Nastawa może być jedno- lub wielokondygnacyjna, często z obrazami lub rzeźbami. Zwieńczenie nastawy (szczyt) często zdobią dekoracyjne elementy. W ołtarzu wyróżnia się też antepedium – dekoracyjną osłonę […]

Read More »

Pierwsze witraże pojawiły się w kościołach w okresie średniowiecza (X-XI w.). Szczególny rozkwit tej sztuki przypadł na czasy gotyku – XIII-XV w. Najstarsze zachowane witraże pochodzą z katedry w Augsburgu (XII w.). W średniowieczu witraże pełniły rolę „biblii dla ubogich” – obrazowały sceny religijne dla niepiśmiennych wiernych. Największe zespoły witraży znajdują się w katedrach: Chartres, […]

Read More »

Sklepienia kościelne dzielą się na parę głównych typów: kolebkowe (półcylindryczne, wznoszące się wzdłuż nawy), krzyżowe (powstałe z przecięcia dwóch kolebkowych), żebrowe (wzmocnione żebrami podkreślającymi łuki sklepienia), gwiaździste (rozbudowana forma żebrowego), kryształowe (dekoracyjne, przypominające kryształy), palmowe (z żebrami rozchodzącymi się jak liście palmy) oraz sieciowe (z gęstą siatką żeber). Sklepienia pełniły funkcję konstrukcyjną i dekoracyjną – […]

Read More »

Charakterystyczne elementy gotyckiego kościoła to: ostre łuki, sklepienia krzyżowo-żebrowe, rozbudowany system przypór i łuków przyporowych, wydłużony korpus nawowy, strzelistość, dominujące okna ostrołukowe, maswerki, witraże, portale, rozety. Budowla na planie krzyża łacińskiego z prezbiterium, nawami (1-5), transeptem i wieżami. Pionowe podziały ścian podkreślały wertykalny charakter świątyni. Kościoły gotyckie to prawdziwe arcydzieła średniowiecznej architektury sakralnej, które do […]

Read More »

Najważniejsza w hierarchii kościelnej świątynia chrześcijańska, która otrzymała specjalne przywileje od papieża. Wyróżnia się 2 typy bazylik: większe (basilicae maiores) – jest ich tylko 4 na życiu, wszystkie w Rzymie oraz mniejsze (basilicae minores) – jest ich ponad 1800 na całym życiu. W Polsce znajduje się 141 bazylik mniejszych. Bazylika to także typ budowli starożytnej […]

Read More »

Budowla na planie prostokąta podzielona rzędami kolumn na nawy (3-5). Główna nawa szersza i wyższa od pozostałych. Bazylika służyła jako miejsce spotkań, sąd i hala targowa. Miała dwuspadowy dach i absydę. Najbardziej znane to Bazylika Maksencjusza w Rzymie, Bazylika Ulpia i Bazylika Julia na Forum Romanum. Bazylika rzymska stanowiła jeden z najważniejszych elementów architektury starożytnego […]

Read More »

Typ budowli sakralnej i świeckiej wykształcony w Starożytnym Rzymie. Bazylika na planie prostokąta z halą główną (nawą) oraz nawami bocznymi, rozdzielonymi kolumnami lub filarami. Hala główna wyższa od bocznych, najczęściej z oknami ponad dachami naw bocznych (tzw. bazylikanizm). Absyda (półkolista część) od strony wschodniej. Dachy najczęściej dwuspadowe. W średniowieczu styl ciekawy głównie w budownictwie kościelnym. […]

Read More »

Największą bazyliką świata jest Bazylika św. Piotra w Watykanie o powierzchni 23 tys. m². Na drugim miejscu znajduje się Bazylika Nossa Senhora Aparecida w Brazylii – 12 tys. m². Trzecie miejsce zajmuje Bazylika św. Pawła za Murami w Rzymie – 8,5 tys. m². Kolejne miejsca należą do: Bazyliki św. Jana na Lateranie w Rzymie (7,5 […]

Read More »

Na zewnątrz bazyliki znajduje się conopaeum (parasol w pionowe złoto-czerwone pasy) oraz tintinnabulum (dzwonek procesyjny). Wewnątrz umieszczany jest krzyż legacyjny z trzema poprzeczkami. Bazylika większa ma ołtarz papieski oraz złoty tron biskupi. Z kolei w bazylice mniejszej wyróżnia się tarcza z papieskimi podstawaami oraz herb aktualnego papieża na frontonie wejścia głównego. Bazylika papieska to szczególny […]

Read More »